Wyszukiwarka

Frysztak

 

 

 

 

Powierzchnia: 90,51 km2

Ludność: 10 717 mieszkańców

Dane teleadresowe:

38-130 Frysztak

ul. Ks. Wojciecha Blajera 20

tel. (17) 27 771 10 , fax (17) 27 779 20

e-mail: ug@frysztak.pl

www.frysztak.pl

Gmina Frysztak położona jest w południowo-zachodniej części województwa podkarpackiego, w paśmie Pogórza Strzyżowsko-Dynowskiego. Administracyjnie należy do niej 14 sołectw (Frysztak, Cieszyna, Glinik Dolny, Glinik Górny, Glinik Średni, Gogołów, Huta Gogołowska, Kobyle, Lubla, Pułanki, Stępina, Twierdza, Widacz, Chytrówka). Gmina Frysztak bezpośrednio sąsiaduje z gminami Kołaczyce, Wojaszówka, Wielopole Skrzyńskie, Brzosek, Wiśniowa i Jasło. Ponad. 40% obszaru gminy znajduje się w obrębie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego. Nad gminą dominują malownicze wzniesienia Klonowej Góry (540 m n.p.m.), góry Bardo (534 m n.p.m.) i leżącej na północno - zachodnich krańcach gminy Frysztak góry Chełm (528 m n.p.m.).

Historia gminy Frysztak sięga XII wieku. Po raz pierwszy Frysztak wymieniony był w dokumencie Bolesława Wstydliwego wydanym w roku 1259, który nadał osadzie prawo magdeburskie. W XIII w. Król Bolesław Wstydliwy, osiedlił na tym terenie kolonistów niemieckich, którzy nazywali tę miejscowość "Freistadt", "Freinstadt" lub "Frysztat" z czego spolszczona została ona do nazwy "Frysztak".

Pierwotnie miasteczko położone było nad Wisłokiem u stóp wzgórza. Po drugim najeździe Tatarów w XIVw. zostało ono spalone. Do dziś to miejsce zwie się Pogorzałami. Mieszkańcy przenieśli się na wzgórze zakładając warownię, od której wieś podmiejska otrzymała nazwę Twierdza. Miała ona bronić miasta, a zarazem szlaku drogowego, który wzdłuż rzeki Wisłok ciągnął się na południe ku Jasłu, Bieczowi, Dukli i dalej na Węgry.

W 1474 r. Frysztak został kompletnie zniszczony przez wojska króla węgierskiego Macieja Korwina. Największy rozkwit miasta przypadł na okres XVI - XVII w., a nawet XVIII w. mimo licznych klęsk, które go wówczas nawiedzały. Miasteczko w XV w. posiadało zamek, były tu też dwa młyny, dwa blichy, łożnia, magle i szkoła. W okresie "potopu" 1656 r. miasto zostało zniszczone przez Szwedów, a rok później zrujnowane przez wojska Rakoczego.

W XVII w. pojawili się we Frysztaku Żydzi, początkowo zajmując dzielnicę zwaną "piekłem" na tyłach miasta. Zdecydowana większość Żydów zajmowała się handlem, byli też wśród nich rzemieślnicy. Po pożarze w 1890 r. kiedy spłonęło 16 domów, bożnica, dom modlitwy Żydów, izraelicki szpital ubogich, sklepy i składy, Żydzi zajęli miejsca przednie w rynku, katolicy zaś zakątki boczne i tyły miasta.

Podczas I wojny światowej Frysztak został doszczętnie zniszczony, w roku 1932 r. utracił prawa miejskie. Okres drugiej wojny światowej to również tragiczny okres w dziejach Frysztaka. W wyniku prowadzonych walk w gruzach legły m.in. zabytkowe kamieniczki z XIX wieku. Ponad 70% ludności Frysztaka wymordowano lub wywieziono do obozów – byli to głównie Żydzi. Po wojnie nie udało się przywrócić praw miejskich.

Głównym atutem gminy Frysztak są piękne wzgórza, rozległe doliny Wisłoka oraz innych rzek i strumyków. Górskie lasy, tajemnicze zbocza i jary, nieskażone wody i ziemia, a także znakomite widoki z okolicznych wzniesień. Do odwiedzenia gminy zachęcają urocze tereny parku krajobrazowego oraz liczne zabytki architektoniczne. Walory przyrodnicze gminy sprzyjają aktywnej turystyce i rekreacji. Na miłośników aktywnego wypoczynku czekają piesze szlaki turystyczno-krajoznawcze (niebieski, żółty i zielony), trasy dla motorowerzystów i zmotoryzowanych, trasa wodno-kajakowa. Na wszystkich szlakach występują wspaniałe punkty widokowe (z góry Chełm, z Kamieńca, z kamieniołomu w Cieszynie, z Kobyla z Piaskowej Góry).

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa Inwestujaca w Obszary Wiejskie.
Projekt pn. Aktywna Turystyka Ludnosci Atrakcyjnym Szlakiem o akronimie ATLAS wspólfinansowany ze srodków Unii Europejskiej
w ramach dzialania 421 "Wdrażanie projektów współpracy" objetego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013.
Instytucja Zarzadzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Odpowiedzialność za tresc materiałów informacyjnych ponosi Lokalna Grupa Dzialania Stowarzyszenie "Subregion Magurski – Szansa na Rozwój",
Czarnorzecko-Strzyżowska Lokalna Grupa Działania oraz Stowarzyszenie Lokalna Grupa Dzialania "Liwocz".